QR Menü Zorunlu mu? Yönetmelik Gerçekte Ne Diyor?

Son bir yılda kafe ve restoran sahiplerine en çok satılan cümle şu: "Artık QR menü zorunlu, cezası var." Cümleyi kuranların çoğu QR menü satıyor. Bu, söyledikleri şeyi otomatik olarak yanlış yapmaz ama en azından yönetmeliğe kendimiz bakmamızı gerektirir.

Baktık. Aşağıda ne bulduğumuz var — abartısız, eksiltmesiz.

## Kısa cevap

Karekod (QR kod) ile fiyat listesi göstermek zorunlu değil, izinli. Yani yapabilirsiniz, yapmak zorunda değilsiniz.

Ama bu, "QR menüye gerek yok" anlamına gelmiyor. Çünkü aynı dönemde yürürlüğe giren başka bir düzenleme, menüde kalori ve alerjen bilgisi vermeyi zorunlu kılıyor ve bunu QR kod olmadan yapmak çok daha zahmetli. İki düzenlemeyi birbirine karıştırdığı için piyasadaki bilgi bu kadar bulanık.

Şimdi tek tek ayıralım.

## Fiyat Etiketi Yönetmeliği ne dedi?

Ticaret Bakanlığı'nın Fiyat Etiketi Yönetmeliği'nde değişiklik yapan yönetmelik 11 Ekim 2025 tarihli ve 33044 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı ve yayımı tarihinde yürürlüğe girdi. Yiyecek-içecek işletmelerini ilgilendiren kısım, yönetmeliğin baştan yazılan 8. maddesi.

Maddenin ilgili fıkraları şöyle:

### 1. Fiyat listesi hem kapıya hem masaya

Lokanta, restoran, kafe, pastane ve benzeri işletmelerde tarife ve fiyat listeleri işyerinin giriş kapısının önüne — birden fazla kapı varsa her biri için ayrı ayrı — ve hizmet sunulan masaların üstüne, tüketicinin kolayca görüp okuyabileceği şekilde asılır, takılır veya konulur.

Bu fıkrada karekod geçmiyor. Fiziksel bir listenin kapıda ve masada bulunması esas kural olarak duruyor.

### 2. Karekod bir seçenek — tek başına yeterli değil

Yönetmeliğin ikinci fıkrası aynen şu: masalarda fiyat listeleri tüketicilere karekod ile de gösterilebilir. Ancak tüketicinin talep etmesi hâlinde fiyat listesinin ayrıca verilmesi zorunludur.

Buradaki "de" eki tesadüf değil. Karekod, masadaki listenin yerine geçen bir alternatif değil, ona eklenen bir sunum biçimi. Ve müşteri "bana basılı menü verin" derse vermek zorundasınız. Bunu yapamayan işletme, QR kodu ne kadar düzgün olursa olsun kurala aykırı davranmış oluyor.

Bu arada yönetmelik "karekod" için tanım da eklemiş: fiyat listesine erişimi sağlayan görsel. Yani QR kodun arkasındaki sayfanın gerçekten güncel fiyat listesi olması gerekiyor; ölü bağlantı, kırık sayfa veya eski fiyat taşıyan bir görsel bu tanımı karşılamaz.

### 3. Tüm ürünler listede olmak zorunda

Üçüncü fıkra kısa ve net: hizmete sunulan tüm ürünlerin tarife ve fiyat listelerinde yer alması zorunlu.

Pratikte en çok atlanan yer burası. Mutfaktan çıkan ama menüde olmayan "günün çorbası", garsonun ağızdan söylediği tatlı, sadece tabelada yazan kampanya ürünü — hepsi listede olmalı.

### 4. Ceza ürün başına hesaplanıyor

Dördüncü fıkra, bu yazıdaki en önemli cümleyi taşıyor ve çoğu içerikte hiç geçmiyor: aykırılık sayısı belirlenirken fiyat listelerinde eksik veya hatalı belirtilen ürün sayısı dikkate alınır.

Yani denetimde "bir ihlal" yazılmıyor. Listede olmayan ya da fiyatı yanlış yazılmış her ürün ayrı sayılıyor. Menüsünde 14 ürünü güncellememiş bir kafe, tek bir eksik değil, on dört eksikle karşı karşıya kalabilir.

Basılı menüde bunu yönetmek gerçekten zor. Zam yaptığınız gün menüyü yeniden bastırmıyorsanız, aradaki her gün listeniz "hatalı" durumda. QR menünün buradaki değeri yasal zorunluluk olması değil, hatayı ortadan kaldırması.

### 5. Servis ücreti listede görünmeli

Altıncı fıkra: tarife ve fiyat listesinde gösterilen fiyatların dışında servis ücreti veya başka bir isim altında ücret alınıyorsa, bunun listede gösterilmesi zorunlu.

Kuver, servis bedeli, "masa ücreti" — hesaba ekliyorsanız menüde yazacak.

### 6. Fiyatlar Bakanlığın sistemine aktarılacak

Beşinci fıkra ileriye dönük bir yükümlülük getiriyor: yiyecek-içecek işletmeleri, fiyat listelerine ilişkin verileri kurulacak olan sisteme aktarmakla yükümlü. Bu veriler kamuoyuyla paylaşılabilecek.

Detaylar henüz açıklanmadı. Yönetmelik, hangi işletmelerin kapsama gireceğinin ve aktarımın nasıl yapılacağının Bakanlıkça belirleneceğini, usul ve esaslar Bakanlığın resmî sitesinde ilan edildikten sonra işletmelerin üç ay içinde verilerini aktarması gerektiğini söylüyor.

Üç ay, kâğıt menüden veri çıkarmaya çalışan bir işletme için kısa bir süre. Menüsü zaten dijital ortamda, kategori ve fiyat olarak yapılandırılmış olan işletme içinse bu adım büyük ölçüde hazır demektir.

## Peki "zorunlu" olan ne?

Fiyat listesi tarafında karekod zorunlu değil. Ama bilgilendirme tarafında durum farklı.

Alerjen bildirimi Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği kapsamında, toplu tüketim yerlerinde 1 Ocak 2020'den beri zorunlu. Restoran, kafe, kantin, okul ve hastane mutfağı bu tanıma giriyor. Bildirim afiş, yazı tahtası veya menü aracılığıyla yapılabiliyor.

Kalori ve içerik bildirimi ise Tarım ve Orman Bakanlığı'nın şeffaf menü uygulamasıyla kademeli olarak zorunlu hâle geliyor. Ulusal zincirlerde 1 Temmuz 2026'da başladı; içerik bildirimi 31 Aralık 2026'dan, kalori bildirimi 31 Aralık 2027'den itibaren ölçek farkı gözetmeksizin tüm işletmeleri kapsayacak. Bilgi; menü, pano, dijital ekran veya QR kod ile sunulabiliyor.

İşte QR menünün asıl gerekçesi burada. Zorunlu olduğu için değil, zorunlu olan bilgiyi taşımanın en ucuz ve en güncellenebilir yolu olduğu için.

## Basılı menüde bu bilgiler nasıl duruyor?

Bir düşünün. Menünüzde 60 ürün var. Her biri için kalori, içindekiler ve 14 alerjenden hangilerini içerdiği yazacak. Bu, ürün başına iki-üç satır demek — menüniz iki katına çıkıyor.

Sonra bir tedarikçiniz değişiyor. Kullandığınız mayonezin içinde hardal var. Menü baştan basılacak.

Sonra zam geliyor. Menü yine baştan basılacak.

Karekod bu döngüyü kırıyor: kod bir kez basılıyor, arkasındaki sayfa istediğiniz kadar değişiyor. Yönetmelik bunu yasaklamıyor, açıkça izin veriyor. Sadece talep hâlinde fiziksel liste verme yükümlülüğünüzü kaldırmıyor — masada birkaç adet basılı liste bulundurmanız, QR menüyle birlikte en güvenli kurulum.

## Yanlış bilinen üç şey

- "QR menü zorunlu oldu." Hayır. Yönetmelik "gösterilebilir" diyor. Zorunlu olan, bilginin tüketiciye ulaşması.

- "QR koyunca basılı menüden kurtuluruz." Hayır. Müşteri isterse fiyat listesini vermek zorundasınız; ayrıca liste giriş kapısının önünde ve masaların üstünde bulunmalı.

- "Kalori zorunluluğu sadece zincirler için." Şu an öyle. Ama takvim belli: içerik bildirimi 31 Aralık 2026, kalori bildirimi 31 Aralık 2027 itibarıyla tüm işletmeleri kapsıyor.

## Bugün ne yapmalı?

1. Menünüzdeki her ürünün fiyat listesinde yazılı olduğundan emin olun. Günün çorbası dâhil.

2. Servis ücreti veya kuver alıyorsanız listeye yazın.

3. Fiyat listesini giriş kapısının önüne ve masalara koyun. Birden fazla kapı varsa her birine.

4. Masaya bir de karekod ekleyin — arkasındaki sayfanın güncel olduğundan emin olun.

5. Alerjen bilgisini bugün hazırlayın; bu zaten 2020'den beri zorunlu.

6. Kalori verilerini toplamaya başlayın. 2027'ye çok var gibi görünüyor ama 60 ürünün kalorisini çıkarmak bir haftalık iş değil.

7. Talep hâlinde verebilmek için masada birkaç adet basılı liste bulundurun.

## Qartemo bu işin neresinde?

Qartemo, menünüzü dijital ortamda tutar ve karekodunu üretir. Fiyatı panelden değiştirdiğiniz an müşterinin ekranındaki liste güncellenir — yeniden baskı yok, "hatalı belirtilen ürün" riski yok. Kalori, içindekiler ve 14 alerjenin tamamı ürün bazında girilebilir; alerjenlerde "içerir / içermez / bilinmiyor" olmak üzere üç seçenek vardır, çünkü emin olmadığınız bir bilgiyi "içermez" diye işaretlemek yasal risktir.

Masaya koyacağınız karekodları da kesim çizgili A4 sayfası hâlinde yazdırırsınız; 2'li, 4'lü veya 9'lu düzen seçersiniz.

Ama şunu net söyleyelim: Qartemo, fiziksel fiyat listesi bulundurma yükümlülüğünüzü ortadan kaldırmaz. Talep hâlinde liste verme zorunluluğu devam eder. Aksini iddia eden bir sağlayıcı size ceza yazdırır.

---

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır, hukuki görüş niteliği taşımaz. İşletmenizin yükümlülükleri ölçeğine, faaliyet türüne ve güncel mevzuata göre değişebilir. Bağlayıcı değerlendirme için ilgili kurumlara veya bir uzmana danışın.